Kościół Matki Boskiej
Królowej Polski
w Iwięcinie
explore
Wstęp
Trzy bramy
wiodły
do kościoła
Projekt zrealizowany w całości przez Fundację Wirtualizacji Narodowego Dziedzictwa Kulturowego.
Parafia w Iwięcinie została założona prawdopodobnie w XIV wieku.
Stary cmentarz, pośrodku którego stał kościół, otoczony kamiennym murem, posiadał trzy bramy wejściowe. Każda z tych bram należała do jednej z trzech wsi, które podlegały kościołowi. Były to Iwięcino, Wierciszewo i Bielkowo. Przez wiele lat ściśle przestrzegano, by mieszkańcy każdej z miejscowości korzystali wyłącznie z bramy, która do nich należy. Bramy dla Wierciszewa i Bielkowa były znacznie szersze niż brama, z której mogli korzystać mieszkańcy Iwięcina, ponieważ właśnie przy tych bramach odprawiał pastor uroczystości pogrzebowe. Kościół w Iwięcinie to nie tylko ciekawa bryła, średniowieczna architektura.
gigapanorama
Historia
XV wieczna świątynia w środku wsi
Kościół pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski jest najstarszym i najcenniejszym zabytkiem we wsi Iwięcino
Iwięcińska świątynia jest najpiękniejszym kościołem położonym na terenie dawnego dominium klasztoru cystersów w Bukowie Morskim. Należy do unikalnej, charakterystycznej dla Pomorza Zachodniego, grupy 75 gotyckich kościołów wiejskich, usytuowanych w pasie nadmorskim o szerokości około 40 km.
Wielowątkowość historii
Najstarsze elementy wyposażenia kościoła w Iwięcinie są świadectwem dziedzictwa zakonu cystersów na Pomorzu Zachodnim. Sakramentarium szafkowe oraz krucyfiks z początku XVI wieku, o ramionach zakończonych medalionami z symbolami czterech ewangelistów, powstały w okresie działalności klasztoru w Bukowie Morskim. Z kolei zachowane XVII-wieczne wyposażenie liturgiczne dokumentuje protestancką kulturę duchową i artystyczną Pomorza, a także wpisuje obiekt w szerszy kontekst nowożytnej sztuki europejskiej doby reformacji.
Architektura
Kamienna bryła z polichromowanym stropem
Kościół w Iwięcinie to świątynia orientowana, oszkarpowana, z zakończonym dwubocznie prezbiterium
Charakterystyczne dla okresu powstania świątyni są ostrołukowe okna oraz ostrołukowy, uskokowy portal wejściowy. Wieża kościoła ma 32 metry wysokości, dodatkowo jej hełmowi nadano znaczne pochylenie w kierunku zachodnim, by uchronić ją przed częstymi w okolicy silnymi wiatrami zachodnimi. Hełm wieży i dach nawy kościoła pokryte są gontami dębowymi. Na szczycie wieży znajduje się wiatrowskaz – ażurowy kogut stojący na kuli – z datą 1663. Elewacje wieży ozdobione zostały bogatą dekoracją z blend w zmiennym rytmie. Przykrywa ją ostrosłupowy dach, natomiast nad nawą znajduje się stromy dach, dwuspadowy. W XIX wieku po południowej stronie nawy dobudowana została zakrystia.
Polichromie
Historia zapisana w dziełach sztuki
Piękno bryły budowli jest tylko zapowiedzią tego, co zobaczymy wewnątrz kościoła. Iwięcińskie zabytki to świadectwo wysokiego artyzmu, przemian w sztuce, a także zmian społecznych, kulturowych, religijnych na Pomorzu Zachodnim. To zbiór unikatowych dzieł sztuki z warsztatów różnych mistrzów.
Wieś końca świata – termin ten, ukuty przez samych mieszkańców wsi Iwięcino, odnosi się wprost do belkowego stropu z polichromią Sąd Ostateczny z 1697 r., która jest ukoronowaniem bogatego wystroju wnętrza świątyni. Nieznany malarz wykonał ją na zlecenie pastora Jacoba Malichiusa za kwotę 36 talarów. Rozbudowana kompozycja oparta jest o tradycyjny, wykształcony w średniowieczu schemat ikonograficzny.
Centrum zajmuje postać Chrystusa Sędziego siedzącego na łuku tęczy w otoczeniu apostołów, starców apokalipsy oraz Marii i Jana Chrzciciela oraz aniołów obwieszczających koniec świata. Dolną strefę kompozycji wypełniają postaci powstających z grobów zmarłych. W prezbiterium znajdują się przedstawienia Boga Ojca i Chrystusa (Trójcę Św. dopełnia gołębica w zwieńczeniu ołtarza).
gigapixel
Malarstwo
Malarstwo sztalugowe
Oprócz przepięknych polichromii w kościele znajdują się również dzieła malarstwa sztalugowego
Na południowej ścianie nawy zobaczyć można portret Anny Cathariny ze starego rodu pomorskiego von Bulgrin, mieszkającej w pobliskim Rzepkowie. Ofiarowała ona swoją podobiznę iwięcińskiemu kościołowi jako podziękowanie za możliwość uczestniczenia do śmierci (ok. 1540 r.) w nabożeństwach katolickich, gdyż Iwięcino w epoce reformacji zachowało dłużej „starą wiarę” niż okoliczne wioski.
W predelli późnorenesansowego ołtarza głównego, pochodzącego z 1622 r., znajduje się przedstawienie Ostatniej Wieczerzy nieznanego autorstwa, typowe dla ikonografii luterańskiego Pomorza.
Na uwagę zasługuje też grupa cennych, XVII-wiecznych malarskich zdobień, z motywami roślinnymi i zwierzęcymi o znaczeniu symbolicznym, drzwiczek ław kościelnych.
Rzeźba
Wyrzeźbione
w przestrzeni
Bogactwo i różnorodność zabytków ruchomych zgromadzonych na niewielkiej przestrzeni kościoła iwięcińskiego to świadectwo zmian w sztuce, a także przemian społecznych, kulturowych, religijnych na Pomorzu Zachodnim. To bezcenne obiekty – gotyckie, renesansowe i barokowe.
Wśród nich znalazły się: gotyckie sakramentarium z opracowanymi snycersko drzwiczkami, manierystyczny ołtarz z 1622 r. zdobiony rzeźbiarską i malarską dekoracją figuralną oraz ornamentalną, manierystyczna ambona wykonana w latach 1646–1650, zawierająca rzeźbiarską i malarską dekorację figuralną i ornamentalną, chrzcielnica o architektonicznej czaszy, zdobionej malowanymi płycinami ze scenami chrztu Chrystusa i postaciami 4 ewangelistów, zespół ław renesansowych z 1588 r., które zdobi dekoracja malarska z motywami figuralnymi, kwiatowymi i zoomorficznymi czy wreszcie epitafium Martina von Plathe.
Uszak z głową anioła I
3D MODEL
Rzeźba „Św. Jan Chrzciciel”
3D MODEL
Maska kobieca
3D MODEL
Herma żeńska
3D MODEL
Główka putto IV
3D MODEL
Rzeźba „Chrystus Pantokrator”
3D MODEL
Maska męska
3D MODEL
Rzeźba „Mojżesz”
3D MODEL
Figurka putto bez instrumentu
3D MODEL
Rzeźba „Matka Boża”, grupa Ukrzyżowania
3D MODEL
Rzeźba anioła z dwoma kielichami
3D MODEL
Figurka putto ze skrzypcami I
3D MODEL
Figurka putto z harfą
3D MODEL
Figurka putto ze skrzypcami II
3D MODEL
Rzemiosło
Oprawa ceremonii
Najstarsze elementy wyposażenia kościoła w Iwięcinie są świadectwem dziedzictwa zakonu cystersów na Pomorzu Zachodnim.
Wśród nich znalazły się: gotyckie sakramentarium szafkowe z opracowanymi snycersko drzwiczkami oraz krucyfiks z początku XVI w. o ramionach zakończonych medalionami z symbolami 4 ewangelistów.
Z kolei zachowane XVII-wieczne wyposażenie liturgiczne wnętrza dokumentuje protestancką kulturę duchową i artystyczną Pomorza, a także wpisuje obiekt w szerszy kontekst nowożytnej sztuki europejskiej krajów zwycięskiej reformacji.
gigapixel
Krucyfiks
gigapixel
Świecznik
3D MODEL
Kołatka (antaba)
3D MODEL
Świecznik
3D MODEL
Zapadka
3D MODEL
Świecznik I
3D MODEL
Zawias hakowo-pasowy I
3D MODEL
Zawias trzpieniowy
3D MODEL
Drzwiczki ławy gminnej VI
3D MODEL
Świecznik V
3D MODEL
Drzwiczki ławy gminnej III
3D MODEL
Zawias hakowo-pasowy III
3D MODEL
Drzwiczki ławy gminnej IV
3D MODEL
Świecznik VII
3D MODEL
Drzwiczki ławy gminnej VII
3D MODEL
Drzwiczki ławy gminnej IV
3D MODEL
Klamka z wykładką
3D MODEL
Zawias hakowo-pasowy II
3D MODEL
Drzwiczki ławy gminnej IV
3D MODEL
Drzwiczki ławy gminnej II
3D MODEL
Świecznik
3D MODEL
Świecznik VII
3D MODEL
Świecznik
3D MODEL
Promocja kultury
Projekt „Zwiększenie dostępu do dziedzictwa kulturowego kościoła z XIV w. w Iwięcinie poprzez cyfryzację jego zasobu” otrzymał dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz ze środków finansowych Województwa Zachodniopomorskiego w roku 2019.